2012/06/03

Sopuerta


Javi, Silvi, Antua, Richar, Gotzon, Petrus, Josu, Unai, Iñaki, Martín.

  La cueva se encontraba en Sopuerta . Pasamos el camino de las muñecas y traspasamos el mismo túnel por el que solían cruzar los trenes mineros. A la derecha, dos altas chimeneas de 1956. Erigidas con ladrillo, rememoraban la férrea historia del territorio. Todo allí era del color del hierro; los ladrillos rojos y la tierra abrasada, el polvo rojizo. 

  Lo cierto es que había ciertos indicios que- para un supersticioso-  auguraban una expedición catastrófica. El color a sangre de la tierra, el clásico paisano advirtiéndonos de que nos aventurábamos por un camino difícil, la cabra muerta y putrefacta que encontraríamos en una de las salidas, e incluso algún que otro hueso perdido en el interior de la cueva. Por suerte, ninguno de nosotros parecía haber visto demasiadas películas de terror, así que nos adentramos en el tupido bosque con ganas de barro y roca.

 Por un lado, Richar, Josu, Iñaki y yo nos dirigimos a un pozo muy cercano, aún no ollado, para practicar el arte de la instalación. Tampoco con demasiado estilo, anclamos unos montys y un desagradable Apolo y  descendimos unos pocos metros. Tras una pequeña sala, encontramos otra salida alternativa. Como premio: necrosis animal en una esquina.

  El otro grupo, compuesto por el resto de los espeleólogos, se había encaminado hacia una estrechez para desobstruirla. También estaba Antua, que gateaba y reptaba de un lado para otro. Cuando nuestro grupo volvió a entrar por la ruta principal, no dudamos en dirigirnos a lo más profundo de la cueva, lo cual era realmente poco profundo. Allí estaban todos, esperando a que Petrus y Unai ultimasen los preparativos de la tercera obertura, quiero decir, abertura. Una vez despejado el camino, Javi y Silvi nos lideraron como buenos anfitriones por un terreno desconocido. Estos dos exploradores pueden atestiguar que aquella había sido una cueva “tímida” durante años, escondida entre árboles y zarzas. Sin embargo, tras estos “pequeños empujones”, la cavidad nos mostro un mundo interior insospechado.  El túnel principal mostraba un trazado que se bifurcaba a pocos metros de la estrechez. A la izquierda, una agónica gatera que iba disminuyendo su tamaño y acaba siendo tan minúscula como las puertas de Alicia. A la derecha, aún queda topo que definir. Una grieta se abría y continuaba entre grandes coladas y diamantes de calcita. Al fondo, volvía a suceder el mismo encogimiento. Atraido por el eco de la maceta, el pinchador de Kurribijo  estaba decidido volver otro día y cavar en esa angostura. No obstante, antes, a la mitad de esta grieta, una gatera transversal volvía a llenarnos de alegría. A medida que se avanzaba por la ramificación iban quedando incógnitas en el camino (de escalada obligatoria). Al final, cómo no, la gatera-túnel alcanzaba una sala- proclive a la inundación- que se estrechaba  considerablemente. Si uno alargaba los brazos y se estiraba lo suficiente, podía ver que esta cañería continuaba. Pero, otra vez más, sería necesario un duro trabajo de extracción de barro. Había lugares con raíces y mosquitos, cavidades en las que casi se respiraba aire puro. Habrá que esperar a la topo para detallar la crónica.

  Esta cueva, de cuyo nombre- parece ser- no quiero acordarme (si alguien me ayuda con ello…), se encuentra al mismo tiempo en tierra de nadie y de muchos. Fronteriza de varios grupos espeleológicos, ha permanecido inexplorada durante mucho tiempo. Gracias a sus anfitriones- Javi y Silvi- y a los invitados- el hambriento ADES- volvemos a demostrar que aún quedan agujeros sin descubrir en nuestros montes.

P.D: Euskarazko bertzioa laster egongo da hemen!

2012/06/02

ERREKAAA!

Part: Gotzon,Antua,Unai eta Josu... (gogoan ditugu "etorri ez direnak" eta "etorri behar zutenak")...


Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!Erreka!

Cast: El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!El rio!

Kurubijoko Leizeak (Kurubijo II Oierrek zuzenketak egin arte behintzat) 60-70 metro inguru ditu behera, eta gero, erreka jotzen du. Errekan gora eta behera ibili gara esploratzen, eta 200 bat metro esploratu ditugu, baina alde bietatik koba esplora berria da eta badago haizea leku batzuetan ere! Topoaren arabera, nahiko argi dago Elizburuko Erreka Leizea edo (Zubitxutako Leizea)-ren sifoiaren beste aldeko erreka galerietan gaudela, baina sifoirarte oraindik badago. Errekan behera, galeria bapatean 10 bat metroko eskaloi-katarata batean utzi dugu, sokak amaitu zaizkigu eta. Ikusi topoa eta zeuek esan nora doan!

Cast: Kurubixoko leizea (Kurubijo II) tiene 60-70 metros para abajo, y luego toca el río. Hemos ido rio arriba y rio abajo explorando, y hemos topografiado 200m aprox, pero la cueva esta recién explorada y tiene sitios con aire a ambos lados. Según topo, esta bastante claro que es el río que viene de Elizburu Erreka Leizea (Zubitxutako Leizea), pero aun no hemos llegado hasta el otro lado del sifon porque hay distancia. Río abajo, la galeria de repente cae en 10 metros de escalón catarata, y nos hemos parado por falta de cuerda. Ved la topo y opinad vosotros a donde va!

Burugogorkeria, Elizburu aldeko basoetan makila batekin ibiltzeko "motibazioa", eta gehienbat, Kristoren Suertea izan dira koba hau edo hobeto esanda, "leiza-pintxo" hau aurkitzeko faktore nagusiak. Ibarretako Felixek komentatu zigunetik baso-pista alboko zulo baten berri ("Kurubixo I"), 3 metro eskas zeukan zulo bat, gauzak aldatu zaizkigu azkenean, zeren eta batzuk pazientzia galtzen hasiak geunden horko basoetan ibiltzearekin, eta baserritarrak eroetxekoei deitzeko puntuan nire bila joateko.

Gauza asko entzun dira. Afluentera doala, Atxurra azpiko erreka bat dela... Emozioa airean zegoen, eta ni Unai, buzoan kabitu ezinda pozarekin. Antuak eta Gotzonek pare bat zerbeza on irabazi dituzte, zeren "estretxamendua" orain "pasito jugeton" bat da: Antuabide. Orain, leizearen hasierako 40-50 metroak, kalbario hutsa dira, lur eta lokatz artean arrastadaka behera bertikalean, elkarreri lur bolak botatzen. Gero putzua zabaldu egiten da asko, eta rapel kolgadu bat egin eta gero, 30 bat metro deskolgatzen gara behea jo arte.

Gero aldapan behera erdi lokatzetan (haizea gure gidari) jeisten joan gara. Une batez zarata entzun dugu. Haizea izan litekeen ere pentsatu dugu, baina ez, errekaren soinua zen, errekaren trumoi hots ederra! Lamiñak-en goiko pisutik behekora jeitsiko bagina bezala, destrepetxo bat eta gero, botinak busti ditugu. Harria orain bai, garbia dago. Erdi Lamiñak-erdi Alperdo itxurako erreka meandro bide bat, harria garbi, hanketan ura bizi bizi.

Gotzonek esan du ere "Este es el RIO DE LAS LAMIÑAS!", horregatik, Euskeraz esanda, errekari (jatorrizko izen bat ez badauka kanpoan behintzat) Lamiñerreka deitxuko diogu topoan (bai ezta?). Hori Lamiñak-era badoa behintzat... Ikusiko dugu!

Baina oraindik konexioak urruti daude. Ikusiko dugu ea ahal den, oraindik koban lan asko dago. Baina aireak lagundu eta motibatu egiten du alde bietara esploratzen. Lan asko dago eta hori ona da!

Orain esperantza bakarra sifoirik alde bietan ez egotea da. Errekan behera, uraren nibelaren gorakadaren aztarna batzuk ikusi ditugu. Horrek agian esan nahi du errekan behera ataskoren bat dagoela edo agian estutzen dela... Baina errekaren gaineko beste leku batzuetan ere airea igarri dugu!

Esplorazioa oraintxe hasi da. Gauza bat argi dago, ni denboraldi on baterako ez noala Kurubixoko mendiaren basoetara larra jatera berriro!

Oier, zure argazki kamara faltan bota dugu.

2012/05/27

Reskatez Reskate, Lezatetik Aralarrerarte

Part: Idoia, Unai, Ritxar, Antua, Petrus
Argazkiak: Iñaki Latasa


2 asteburu oso izan dira, espeleosokorroko erreskate kurtsilloan. Lehenengo Ispasterreko frontoia izan zen topaleku, eta bertakoen harriduraren aurrean, frontoia sokaz, arnesez eta anklajez bete zen, bertako bigetatik zintzilik gora eta behera (eta ezker eta eskuinetara). Gero, domekan, Lezatera joan ginen. Egin ziren gutxienez 3 bat tirolina, gela nagusietako blokeak saihesteko, eta baita kontrapesuak ere (ustez). Hainbeste espeleologoren argi indartsuarekin, sekulako bezala ikusten ziren Mozkorti eta Jentilen gelak! Hurrengo asteburuan, gu ADESekook bakarrik zapatuan joan ginen (Idoia 2 egunetan). Erreskatea praktikatzeko leizeak Galo I, Galo II eta Ormazarreta izan ziren. Antua eta Unai Ormazarretan, Ritxar Galoren baten...


Cast: han sido 2 fines de semanas completos, en el cursillo de rescate de espeleosocorro. Primero fue en el fronton de Ispaster, y frente a la sorpresa de los ispastertarras, el frontón se llenó de cuerdas, arneses y anclajes, colgados por las vigas, hacia arriba y hacia abajo (y derecha e izquierda). Luego el domingo, a Lezate. Ya hubo por lo menos 3 tirolinas, para superar los bloques de las salas principales, y también contrapesos (creo). Con la fuerza de tantos espeleólogos, se veían impresionantes las salas Mozkorti y de los Jentiles! El siguiente finde, nosotros los del ADES fuimos solo el sábado (Idoia los 2 días). Las simas para practicar fueron Galo I y II y Ormazarreta. Antua y Unai en Ormazarreta, Ritxar en algún Galo...




Zeoze idatziko dut laster gehiago hemen, baina argazkiren batekin hobe. Eta besteren batek be egon bazarete idatzi! 

2012/05/26

MUTRUKU LEZIA

Antuak -Axbiribiliko esploratzaileak- topatariko leizean sartu gara. Hasierako lau edo bost puntu mailuaz jota apur bat zabaldu duguz -orain "pertsonak" pasetako moduan geratu dira- eta 14 metroko putzua jaitsi. 8 metroko putzu baten buruan utzi dugu, hurrenguan Antua esploratzaileak bajatu dezan. 40 metro baino ez da beherantz leizea, baina daukan neurrirako kañerua da.

Illuntzarren momorro ehizian


 


2012-V-26: Oier.

Iluntzarko Lezara (Aulestia), momorrotan. Narittik gora noiala, bidia galdu dot (zelan ez) baiña halan be errez allegau naiz goiko plataformara, kontrafuerte naturalian trepatzen. Behiñ goixan, ez nintzan ondo gogoratzen zein zan leku zihetza, eta torkaz torka ibilli naiz –akenekin sustotxoren bat hartuta-, harik eta laugarrenguan topau doten arte.

Behiñ barruan, sorpresia bikotxa hartu dot: batetik, gogoratzen nebana baiño koko gitxiago dagoz (memorixia zelako subjetibua dan), eta bestetik, gehixenak ez dira masmak, opilioiak baiño. Opilioi guztiak bardintsuak ziran, Ischyropsalis tipokuak. Jon Fernandezek emondako lupa-poto bikaiñakin, bizirik hartu ahal izan dittudaz lehelengo, alkoholetan sartu edo ez sartu erabagitzeko. 13 lagin hartu dittudaz, eta Carlosen Goikoetxeko artikuloko argazkixekin konparau dittudaz:



Lehelengo salako hormetan:
1.      Hiru opilioi. Bal-baltzak, ez dot liburuan halakorik ikusi.
2.      Hiru “bicho bola”, Lithobius?
3.      Masma txiki bi.
Lehelengo eta bigarrengo salako lurrian:
4.      Koko baltza, aurrekuan estilokua baiña pizkat txikixago eta hego barik.
5.      Koko hori-anaranjau txikixa (mm1 edo txikixago: Quaestus gazte bat?)
6.      Marraskillo oskol bi, baten espirala planua eta bestia zorrotza.
Gero barrurako pasilluan pizkat sartu naiz, eta hegan zeguan bat be harrapau dot:
7.      Koko hegodun baltza, pare bat mm-takua (Mycetophilidae?)


Metak, ostera, ikusi bez; arrarua begittandu jata... Baiña kanpora nindoiala, bi ikusi dittudaz (bournetixak, nere ustez); iges egin deste.

Pasillo barrura juateko tentaldixa izan dot, potzu bertikalen hasieria ikusteko; baiña alperriko arriskua zan. Etorriko gara bueltan, topografixia errebisau eta “500 gelia” esplorau bihar da-eta.

2012/05/21

Trianoko txango bioespeleologikua


2012-V-19: Silvi, Javi, Jon Fernandez, Carlos Prieto, Alfonso (Burnia) eta beste zortzi lagun Trianoko mendixetan, Araknologia Elkartiak antolatutako txanguan.

Antxiñako miatze-paisajian zihar ibilli gara, arkeologia industrialan hainbeste adibide ikusitta. Sasoi luzietako esplotaziño gogorrak oso eraldatutako lurraldia laga desku, eta gaur egunian handik ibiltzian orduko arrastuak ikusi leikez eten barik, paisaje natural ederrian integrauta.

Harako bidian, ezagun zan naturalisten artian genbixala: oiñ txorixen kantu bat... oiñ osin baten ekosistemia... oiñ landare espezie bat... egualdi eskasari barik, halako gauzei erreparatzen zetsen gure taldeko kidiak, eta gure txanguan objektuaz aparte gauza interesgarri asko jakiteko aukeria egon da. Ni neu errelajau xamar ibilli naiz, kokuei argazkixak eta bideuak etaratzen-eta, jakinda datorren asteko kurtsilluakin nahi dan beste apunte hartzeko aukeria izango dotela.

MT-19 (Urallaga Sistema) haitzulo moltzora hurreratu gara lehelen. Hamengo koba guztietan legez, mia galerixak eta koba naturaleko tartiak txandakatzen dira bertan. Detalle kuriosua: euli korriente pillo bat (100 bat edo) horman, danak hilda; Carlosen arabera bertan zeguan animali gorpuzkin batetik sasoi desegokixan urten eta bertan hilda-edo...

Gero Mina Dolores galerixatik sartu gara Cueva del Saucora (izan be, ba dagoz sarrera gehixago). Galerixen eta gelen tamañua nabarmen haundixagua zan, eskualde honetako estilua ei da.

Ikusi dittudazen batzuk:
  • Gyas titanus
  • Marraskillo bixak
  • Ischyropsalis nodifera
  • Meta menardi, arrak eta emiak bereizteko aukeriakin
  • Beste masma bat
  • kukaratxia
  • Quaestus bat (txikiegixa ondo ikusteko, eta harrapatzeko material egokirik ez)
  • Erube bat
  • Tritoi bat
  • ....

Mina Doloresetik kanpora atzera, bertan bazkaldu dogu. Eurixak goittik behera segitzen zeban legez, eta danon adostasunakin, planetako hirugarren zulua bisittau barik laga dogu eta atzera jaitsi gara Peñas Negrasera tabernan zeozer hartzera. Bertan, danetik pixkat berba egitteko aukeria egon da eta Alfonso eta Carlosek erreferentzia pare bat emon deste historia asuntuetarako.

Bisitta atsegiña izan da, danon esanetan. Eskerrikasko antolatzailliei eta azalpenekin lagundu daben guztiei.

2012/05/13

Plan B - Mallokun esploratzen


2012/05/12

Part.: Gotzon, Idoia, Antua eta Josu

Gaur Foru inguruko Antuak prospektatzen aurkitutako bi zulo ikustea jun gara. Esperantza gehienak lehenengo zuluan genituen jarriak, Antuaren esanetan haize askok irtetzen omen zuen eta. Bi kasuetan desobstrukzioa egin behar zen eta beraz material guztia hartu eta Foruko kanteratik gora hasi gara.

Eguneko lehenengo sorpresa lehenego zulora heldu garenean izan da, aizerik ez zegoen eta. 10m inguruko zulo bat gateatzen sartu eta,  aizerik ez zegoenez ez zuen merezi desobstruitzen hastea. Udan bero gehiago egiten duenenan buletatzeko utzi dugu. Beraz, zuloaren koordenatuak hartu eta  B plana jarri dugu martxan! Malloku inguruan, San Martingo lezeetatik ez oso urruti Antuak aurkitu zuen beste zulo bat ikustera joan gara.

Zuloa erreka bat sartzen den sumidero bat izatea suertatu da. Uraren intentsitate indartsuaren aztarnak ikusi ditugu, beste kasuren baten hortik joan den errekaren ondakiñak ikusirik. 

Sarrera estua baina sartu eta berehala kañoi antzeko kobazulo bat bihurtzen da beheranzko noranzkoan. Estuazun bat eta gero zegoen obstrukzioa. Bentilazio handirik ez zegoen. Hori dela eta, lehenego 7m-ko tximenea bat begiratu eta topografiatu dugu. Jarraian justo azpian zegoen obstrukzioa garbitzen hasi gara. Ez genuen askorik espero, baina Gotzo pasatu denean sala handi bat zegoela komentatu du. Azkenean asko kosta gabe, obstrukzioa pasa eta topografiatzen jarraitu dugu. 

Kobazuloa momentu oro beherako norantza hartzen zuen. Esan bezala errekak eramandako harri eta lokatz asko. Azkenean beste obstrukzio puntu batera heldu gara. Momentuz, udan bueltatzeko asmoarekin gelditu gara, aize gehiagorekin jakiteko non desobstruitu.

Jardunaldiaren bukaeran 100m topografiatuta eta 30m-ko sakonera duen kobazulo berri bat esploratuta: San Martin III (momentuz).

Barne bilatzailea
 
Free counter and web stats